Salderen verdwijnt: wat verandert er?
Tot nu toe kun je als zonnepaneelbezitter je opgewekte stroom wegstrepen tegen de stroom die je van het net afneemt over een heel jaar. Dat is salderen. Heb je overdag meer opgewekt dan je gebruikt, dan “spaar” je dat op bij de energieleverancier en gebruik je het ‘s avonds alsof je het zelf in huis had. Simpel en voordelig. Zie ook figuur 1 (links).
Als salderen wordt afgeschaft, werkt dat niet meer zo. Wat je teruglevert aan het net, wordt beloond tegen het teruglevertarief. Dat teruglevertarief is vaak een stuk lager dan wat je betaalt als je stroom afneemt. Wat je afneemt, betaal je volledig inclusief energiebelasting (figuur 1, rechts). Het verschil tussen die twee tarieven is groot, en dat voel je direct in je portemonnee.
Een batterij houdt energie achter de meter
Hier komt de thuisbatterij om de hoek kijken. Een batterij slaat de overtollige zonne-energie op die je anders zou terugleveren, zodat je die later zelf kunt gebruiken. Die energie “verdwijnt” dus niet naar het net tegen een laag tarief, maar blijft beschikbaar voor jouw eigen verbruik.
Het directe gevolg: je neemt minder stroom af van het net en je betaalt daardoor minder energiebelasting, en je levert minder terug tegen het lage teruglevertarief. Dat is precies wat je wilt in een wereld zonder saldering. Elke kilowattuur die je zelf opslaat en verbruikt, is een kilowattuur waarover je géén energiebelasting betaalt. Dit is weergeven in figuur 2.
Wat levert dat concreet op?
Voor een typisch huishouden met zonnepanelen en een elektrische auto levert een thuisbatterij een aanzienlijke besparing op door simpelweg meer zelfconsumptie. De exacte besparing hangt af van je opwek- en verbruiksprofiel, het formaat van je batterij en de actuele tarieven, maar de structuur is duidelijk: hoe minder je afneemt van het net, hoe minder je betaalt.
Opzet van ons rekenvoorbeeld:
We rekenen met een huishouden met een elektrische auto en zonnepanelen.
Het huishouden heeft een vast energiecontract.
Er is een jaarlijkse energieafname van ±2500 kWh en -invoeding van ±2100 kWh (afname en invoedingscijfers zijn in een situatie zonder thuisbatterij).
Afnamekosten: €0,27/kWh (kosten energieleverancier) plus €0,13/kWh (energiebelasting).
Terugleverkosten en terugleververgoeding geven een netto terugleveropbrengst van €0,05/kWh.
Ons model voegt een thuisbatterij toe aan dit huishouden, en optimaliseert de aansturing van de batterij om kosten te minimaliseren.
Figuur 3 laat zien dat een batterij van 2,5 kW / 5 kWh tussen de €8,30 en €24,30 per maand aan kosten kan besparen. Die besparing ontstaat doordat je minder energie afneemt van het net, en dus minder energiebelasting betaalt, én doordat je minder teruglevert tegen lage tarieven.
De te behalen besparing hangt dan ook grotendeels samen met die teruglevertarieven, bestaande uit terugleverkosten en -vergoeding. Het probleem: die tarieven verschillen per energieleverancier en zijn voor 2027 vaak nog niet bekend. Het datapunt in de figuur laat onze aanname zien van een terugleveropbrengst van 5 ct/kWh. Er zijn echter ook scenario’s denkbaar waarin die opbrengst drastisch hoger of lager uitvalt, wat is weergegeven met de foutenbalken. De Consumentenbond geeft meer informatie over deze tarieven. De vuistregel is simpel: hoe minder geld je krijgt voor het terugleveren van energie aan het net, hoe interessanter de business case van een batterij.
We zien ook dat de besparing per maand toeneemt voor batterijen met meer capaciteit. Dat is logisch: een grotere batterij kan meer energie opslaan, en er valt dus meer uit te halen. In absolute zin levert een grotere batterij dus meer voordeel op. Maar in relatieve zin (besparing uitgedrukt in €/kW/maand in plaats van €/maand) zien we dat grotere batterijen minder waarde creëren per eenheid capaciteit. Dit komt omdat een deel van die extra capaciteit vaak niet wordt benut. Die capaciteit is bijvoorbeeld alleen nodig op een enkele piekdag in de zomer.
Bovenstaande resultaten zijn gebaseerd op een rekenvoorbeeld en dienen uitsluitend ter indicatie. De optimale batterijcapaciteit en de daadwerkelijke besparing hangen af van je persoonlijke verbruiksprofiel, opwekprofiel en de geldende tarieven. We moedigen je aan om zelf in je afname- en invoedingsdata te duiken, of hulp te zoeken bij de analyse daarvan, voordat je overgaat tot de aanschaf van een thuisbatterij.
Handelen op de energiemarkt: extra waarde, maar onzeker
Bovenop die basisbesparing is er nog meer mogelijk. Met een dynamisch energiecontract laad je je batterij op de goedkoopste momenten (vaak ‘s nachts of op momenten dat er veel wind- of zonne-energie op het net is) en gebruik je die opgeslagen energie op duurdere momenten.
Een stap verder is het inzetten van je batterij voor handel op de energie- en balanceringsmarkten. Batterijen kunnen via slimme software automatisch inspelen op prijsschommelingen op de groothandelsmarkt of helpen bij het stabiliseren van het elektriciteitsnet. Dat kan extra inkomsten opleveren bovenop de besparing op je eigen energierekening.
Hoe groot dat voordeel in de toekomst nog is, is lastig te voorspellen omdat het sterk afhangt van marktomstandigheden die continu veranderen. Wil je een actueel beeld? Mijnbatterij.nl geeft een overzicht van de huidige en historische opbrengsten door energiehandel met thuisbatterijen in Nederland.
Ook interessant voor bedrijven
Dit artikel richt zich op consumenten, maar de afschaffing van saldering biedt ook interessante kansen voor bedrijven. Wil je weten wat dit voor jouw bedrijf kan betekenen? Kom gerust met ons in contact.